Bilançonun Şekli
Bilanço:
Bir işletmenin belli bir tarihte sahip olduğu varlıklar ile bu varlıkların sağlandığı kaynakları gösteren tablodur. Bilanço iki taraftan oluşmaktadır. Sol tarafa aktif, sağ tarafa da pasif denilmektedir. Aktifte işletmenin varlıkları, Pasifte ise işletmenin kaynakları yer alır.
Bilançonun aktifinde yer alan varlıklar, paraya dönüşme hızlarına göre en çok likitten en az likit değere doğru; pasifinde yer alan kaynaklar ise en kısa vadeli kaynaktan en uzun vadeli kaynağa doğru sıralanırlar.
Bir bilançoda olmazsa olmaz unsurlar
1-İşletmenin Adı 2. Bilançonun Tarihi 3. Bilanço Kelimesi
| AKTİF(VARLIKLAR) |
Can Ticaret İşletmesi 10/01/2009 Tarihli Bilançosu |
PASİF(KAYNAKLAR) |
I. DÖNEN VARLIKLAR..............................................xxxxx
II. DURAN VARLIKLAR................................xxxx
|
III. KISA VADELİ YABANCI KAYNAK.........xx.xx
IV. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAK..........xxxx
V. ÖZ KAYNAKLAR.................................xxxxx
Sermaye Hesabı...................xxxx
|
| AKTİF TOPLAM |
xxxxx |
PASİF TOPLAM |
xxxxx |
Bilançonun Aktif yani varlıklar bölümü kendi arasında dönen varlıklar ve duran varlıklar diye iki bölümde incelenir.
Bilançonun pasif yani kaynaklar bölümü ise kendi arasında kısa vadeli yabancı kaynaklar, uzun vadeli yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar olmak üzere bölümlenmiştir. Şimdi kısaca bunlara göz atalım.
Dönen Varlıklar: Normal şartlar altında 1 yıl veya bir faaliyet döneminde nakde veya hazır değere dönüşebilen varlıklardır. (Kasa, çek,bankadaki mevduat gibi).
Kısacası bu ayrımda bir sınıflandırma söz konusudur. İşletmenin sahip olduğu varlıklar çok çeşitlidir. Örneğin işletmenin bankadaki mevduatı(parası) da bir varlıktır, işletme yönetim binası da bir varlıktır. Ama düşündüğümüzde bankadaki parayı hemen çekip nakte dönüştürebiliriz. Bankadaki para hemen nakte dönüştürülebilir. Para yatırmadaki amaç istenildiği zaman nakte dönüştürmektir.
İşletme yönetim binası ise çok farklı bir nedenle satın alınmıştır. Bu binada işletme ile ilgili faaliyetler yürütülmektedir. Satıp paraya dönüştürme amacından ziyade kullanma amacıyla satın alınmıştır.
Bankadaki para bir yıl içinde paraya çevirmek amacıyla yatırıldığı için Dönen Varlıklar hesap sınıfında yer almıştır.
Duran Varlıklar: Normal şartlar altında 1 yıldan daha uzun sürede nakte veya hazırdeğere dönüştürülebilen varlıklardır.
Duran varlıkları(bina,arazi,arsa,demirbaş gibi) satın alırken asıl amacımız satıp paraya dönüştürmek değil KULLANMAKTIR. Örnek vermek gerekirse, işletmenin muhasebe departmanında kullanılmak üzere satın alınan bir bilgisayar duran varlıklar hesap sınıfında yer almalıdır. Çünkü bilgisayar satılmak için değil de kullanılmak için satın alınmıştır. İşletme ilerde her ne kadar bu bilgisayarı satabilecek olsa da dönen varlıklar hesap sınıfında izleyemez. Faydası bir yılın üzerinde ve kullanmak amacıyla satın aldığı için DURAN VARLIKLAR hesap sınıfında yer alması gerekir. Duran varlıklarlara bina,arazi, arsa, demirbaş(bilgisayar, masa,koltuk,sandalye gibi) örnek olarak gösterilebilir.
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar:İşletmenin bir yıl içinde ödeyeceği(kısa vadeli) borçları bu hesap sınıfında yer alır. Yabancı kaynak=Borç... Kısa vadeli borç denildiğinde en fazla bir yıl içinde ödenecek borçlar akla gelir.
Örneğin bir işletme bir tarihte bankadan kredi çekmiş olsun ve bu krediyi 6 ay içinde ödeyecek olsun. Ödeyeceği krediyi bir yıldan daha az bir süre içinde ödeyeceği için bu kredi bedeli (örneğin 100,000 TL) kısa vadeli yabancı kaynaklar bölümünde yer alır.
Uzan Vadeli Yabancı Kaynaklar: İşletmenin bir yıldan daha uzun sürede ödeyeceği(uzun vadeli) borçları bu hesap sınıfında yer alır.
Örneğin bir işletme bir tarihte bankadan 150,000 TL kredi çekmiş olsun. Banka ile yapılan sözleşme gereği, bankaya olan bu borcunu 15 ay sonra ödeyecek olsun. Bankaya olan 150,000 TL lik borcu Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar hesabında izlenmesi gerekir. Çünkü borcun geri ödemesi 1 yıl yani 12 aydan daha uzun bir süre. Bilançoda kısa vadeli uzun vadeli ayrımı 1 yıldır. 1 yıl ve 1 yılın altında ise bir borç KISA VADELİ, 1 yılın üstünde ise UZUN VADELİ olarak değerlendirilir.
Öz Kaynaklar: Öz kaynaklar hesap sınıfı işletme ortaklarının işletme varlıkları üzerindeki hakkları (sermaye) ile bir faaliyet dönemi içindeki faaliyet durumunu(kâr veya zararını) gösterir.
Öz Kaynaklar, diğer kısa ve uzun vadeli yabancı kaynak gibi işletmenin borcunu göstermez. Adı üstünde ÖZ kaynaktır. Yani işletme sahiplerinin kendi kaynaklarıdır. Örneğin işletme sahibi 14 Şubat tarihinde 10,000 TL nakit parası ile bir işletme kuruyor. İşletmenin nakit parası işletmenin varlığıdır.
VARLIKLAR= 10,000 TL....
Her varlığın bir kaynağı vardı. Yani kasadaki bu para yani varlık nereden geldi???
Birilerinden borç mu alındı???Hayır... İşletme sahibi kendi cebinden nakit olarak işletmeye koydu. O zaman bu 10,000 TL varlığın kaynağı borç olmayıp ÖZ KAYNAKTIR.
Bilanço Düzenleme Sayfasına Dönmek İçin Tıklayın
Diğer İlgili Konu Başlıkları:
*** Bilanço Temel Eşitliği
*** Bilançonun düzenlenmesi ile ilgili örnek(1)
*** Bilanço düzenlenmesi ile ilgili örnek(2) |