|
Maliyet Hesapları
Üretilen mal veya hizmet satışa sunuluncaya kadar yapılan tüm işlemlerle ilgili harcamalar maliyet hesaplarına kayıt edilir. Üretim işletmeleri tarafından kullanılan, imal edilen mamul ya da hizmetlerin maliyetlerinin hesaplanmasına olanak tanıyan kayıt sistemine maliyet muhasebesi denir.
Maliyet muhasebesi üretilen veya üretilecek mamullerin maliyetlerinin ayrıntılı olarak belirlenebilmesi açısından son derece öneme sahiptir.
Üretilen mamüllerin, yarı mamüllerin ve stokların maliyetlerinin belirlenmesi muhasebe açısından da önem arzetmektedir. Mali bilgi kullanıcılarının, diğer bir değişte muhasebenin sunduğu bilgilerden sonuç bekleyen kişi ya da kurumların üretilen mamüllerin maliyetlerini, bunlar için katlanılan giderleri muhasebe tabloları ve kayıtları yardımıyla öğreneceği muhakkaktır. Bu sistem ise muhasebe kayıt sistemidir.
Tek düzen hesap planına göre işletmeler aşağıdaki hesap seçeneklerinden birini seçebilirler;iki seceneği birlikte kullanamazlar.
>>>>> 7/A Seçeneği; Çok çeşitli ürün üretenlerce tercih edilir.
>>>>> 7/B Seçeneği; Ürün çeşidi az olan işletmelerce tercih edilir.
1-7/A Seçeneği: 7/A Seçeneği fonksiyon esasına göre belirlenmiştir. Yani bu seçenekte giderin çeşidi değil ait olduğu bölüm önemlidir. Örneğin yönetim bölümünde çalışan bir işçiye ödenecek ücret 770 Genel Yönetim Giderleri hesabına, pazarlama bölümünde çalışan bir işçiye ödenecek ücret ise 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına kaydedilir. Kısacası gider hangi departmanla ilgili ise o departmana karşılık gelen hesaba kaydedilmelidir.
7/A Seçeneği üretim ve hizmet işlemlerinden yıllık aktif toplamı ve bilanço aktif toplamı maliye bakanlığının her yıl belirlediği tutarı aşan üretim ve hizmet işletmeleri için zorunludur. Eğer üretim ve hizmet işletmelerinin yıllık aktif toplamı ve bilanço aktif toplamı bu tutarın altında ise bu seçeneği kullanmaya mecbur değildirler. Ama isterlerse bu seçeneği kullanabilirler.Ticaret işletmelerinin bilanço aktif toplamı ve yıllık satış tutarı ne olursa olsun 7/A Seçeneğini kullanmak zorunda değildirler. Ama isterlerse kullanabilirler.
7/A Seçeneğinde yer alan hesaplar ile 7/B Seçeneğinde yer alan hesaplar birbirinden farklıdır. Yalnız yıl içinde kayıtlarını 7/B Seçeneğine göre yapan işletmeler yıl sonunda tekrar gider çeşitlerini çeşitli yöntemlerle fonksiyon esasına göre düzenlemek zorundadırlar.
Büyük ve orta büyüklükteki üretim ve hizmet işletmeleri için özellikle zorunlu olarak önerilen 7/A seçeneğinde; giderler, esas defterlerde fonksiyon esasına göre belirlenmiştir. Eş zamanlı kayıt yönteminin kullanılması önerilen bu uygulamada, giderler yapıldıkları anda ilgili defter-i kebir hesaplarına "Fonksiyon Esasına" göre kaydedilirken, söz konusu giderler aynı zamanda yardımcı defterlerde hem çeşit esasına hem de ilgili gider yerlerine göre izlenir. Gider çeşitlerinin izleneceği yardımcı defter kayıtlarının, giderlerin ait oldukları gider yerlerini de gösterecek şekilde tutulması durumunda, yöntem amacına uygun biçimde yürütülmüş olacaktır. Bu kayıt yönteminde; giderler eş zamanlı olarak aynı anda hem fonksiyonlarına, hem çeşitlerine hem de ilgili gider yerlerine göre izlendiğinden; muhasebe kayıtlarının azaltılmasına ve her kademenin üretim ve hizmet maliyetlerinin belli bir düzen içinde oluşturulmasına olanak sağlamaktadır.
7/A Seçeneğinde yer alan hesaplar aşağıdaki gibidir:
7/A Seçeneğinde yer alan hesapların işleyişi ve örnekleri için tıklayın>>>>>
|